สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 (สคร.9) นครราชสีมา ออกประกาศเตือนภัยด้านสาธารณสุขฉุกเฉิน หลังพบการแพร่ระบาดอย่างหนักของ “โรคเมลิออยด์” (Melioidosis) หรือที่รู้จักกันในชื่อ “โรคไข้ดิน” ในพื้นที่ 4 จังหวัดอีสานตอนล่าง โดยล่าสุดพบยอดผู้ติดเชื้อพุ่งสูงถึง 129 ราย และมีรายงานผู้เสียชีวิตแล้วถึง 8 ราย พร้อมกำชับเกษตรกรและผู้ที่ต้องทำงานสัมผัสดิน-น้ำ ให้เพิ่มความระมัดระวังขั้นสูงสุด
บุรีรัมย์ป่วยพุ่งสูงสุด โคราชตายมากสุด
ข้อมูลจากเขตสุขภาพที่ 9 (นับตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. – 17 เม.ย. 2569) เผยให้เห็นตัวเลขที่น่ากังวล
- บุรีรัมย์: พบผู้ป่วยสูงสุด 48 ราย (เสียชีวิต 1 ราย)
- สุรินทร์: พบผู้ป่วย 34 ราย
- นครราชสีมา: พบผู้ป่วย 31 ราย แต่มี อัตราการเสียชีวิตสูงสุดถึง 4 ราย
- ชัยภูมิ: พบผู้ป่วย 16 ราย (เสียชีวิต 3 ราย)
รู้จัก “เพชฌฆาตเงียบ” ในไร่นา
โรคไข้ดินเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เบอร์โคเดอเรีย สูโดมัลลิอาย ที่แฝงตัวอยู่ทั่วไปในแหล่งน้ำ ดิน โคลน และนาข้าว เชื้อสามารถเข้าสู่ร่างกายได้ถึง 3 ช่องทางหลัก
- ทางผิวหนัง การสัมผัสดินและน้ำเป็นเวลานาน (แม้ไม่มีบาดแผล เชื้อก็สามารถซึมผ่านได้)
- ทางระบบทางเดินอาหาร: การดื่มน้ำไม่สะอาด อาหารปนเปื้อน หรือการสำลักน้ำ
- ทางระบบทางเดินหายใจ: การสูดดมฝุ่นดินที่มีเชื้อปนเปื้อน
กลุ่มเสี่ยงสูง
เกษตรกร ชาวนา ชาวสวนยาง ผู้ที่จับปลา หรือต้องเดินลุยโคลน โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว (เช่น เบาหวาน โรคไต วัณโรค มะเร็ง) และผู้ที่ดื่มสุราเป็นประจำ จะมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงและเสียชีวิต
ผลกระทบและวิธีรอดพ้นจากไข้ดิน
ข่าวนี้ถือเป็นเรื่องความเป็นความตายของพี่น้องเกษตรกรไทยโดยตรงครับ เนื่องจากโรคนี้ไม่มีอาการเฉพาะเจาะจง อาการเริ่มแรกอาจดูเหมือนไข้หวัดทั่วไป (ไข้สูง ปวดเมื่อย มีฝีตามผิวหนัง) ทำให้หลายคนชะล่าใจ กว่าจะไปพบแพทย์ เชื้ออาจลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดและนำไปสู่การเสียชีวิตได้
แนวทางปฏิบัติเพื่อความปลอดภัย
- ห้ามเดินเท้าเปล่าลุยน้ำหรือโคลนเด็ดขาด ต้องสวมรองเท้าบูท ถุงมือยาง และกางเกงขายาวทุกครั้งที่ลงนา
- หลังเสร็จงานเกษตร ต้องรีบอาบน้ำฟอกสบู่ทันที
- หากมีแผล ห้ามนำดินหรือสมุนไพรมาพอกเด็ดขาด ให้ล้างด้วยยาฆ่าเชื้อและหลีกเลี่ยงการลงน้ำจนกว่าแผลจะหายสนิท
- น้ำบาดาล หรือน้ำฝน ต้องต้มให้สุกก่อนดื่มทุกครั้ง
หากมีอาการไข้สูงเฉียบพลันหลังกลับจากทำนา ห้ามซื้อยากินเอง ให้รีบไปพบแพทย์ทันที และต้องย้ำกับแพทย์ด้วยว่า “เพิ่งไปลุยน้ำลุยโคลนมา” เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยอย่างถูกต้องและรวดเร็ว (สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422)
