การเดินทางไปรัสเซียของ นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรฯ เมื่อวันที่ 13 เมษายน 2569 เข้าพบ นายดมิทรี ปาตรูเชฟ รองนายกฯ รัสเซีย ไม่ใช่แค่การเชื่อมสัมพันธ์ แต่คือการเปิด “ท่อส่งปุ๋ย” สายตรงที่ข้ามพ้นข้อจำกัดทางการค้าปกติ ถือเป็นปฏิบัติการ “สายฟ้าแลบ” ที่ดุดันที่สุดครั้งหนึ่งของรัฐบาลใหม่ เพราะนี่คือการแก้เกมที่ตรงจุดและรวดเร็ว โดยการหารือครั้งนี้มีประเด็นสำคัญ ดังนี้
‘สัญญาระยะยาว’ เมื่อ PhosAgro & UralChem พร้อมบุกไทย
รัสเซียส่งสัญญาณชัดเจนผ่านบริษัทอุตสาหกรรมปุ๋ยยักษ์ใหญ่อย่าง PhosAgro และ UralChem ที่สนใจดีลสัญญาระยะยาว การที่รัสเซีย “ไฟเขียว” ให้โควตาไทยถึง 1-2 ล้านตันต่อปี ในราคา “มิตรภาพ” คือการประกาศสงครามกับกลุ่มผู้กักตุนปุ๋ยในไทยโดยปริยาย หากปุ๋ยล็อตแรกขนาดเม็ด 2.5–5 มม. (แบบ Granular) เข้าถึงไทยได้ในเดือนพฤษภาคมตามแผน มันจะกลายเป็น “Price Marker” หรือราคากลางใหม่ที่กดดันให้ร้านค้าปุ๋ยทั่วประเทศต้องคายสต็อกเก่าที่ราคาสูงออกมาขายในราคาที่ถูกลงทันที
“คณะทำงาน 3 เดือน” สปีดที่ผิดปกติของระบบราชการ
รัฐมนตรีสุริยะ เสนอตั้งคณะทำงานร่วมให้จบงานใน 3 เดือน และมอบหมายให้ปลัดเกษตรฯ เป็น Key Man ประสานทูตรัสเซีย สปีดการทำงานระดับนี้ สะท้อนว่า รัฐบาลต้องการผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม “ก่อนฤดูกาลเพาะปลูกหลัก” จะเริ่มขึ้น นี่คือการทำ Business Matching แบบเร่งรัด โดยมีรัฐหนุนหลังเพื่อลดขั้นตอน
“ให้เอกชนทั้งสองฝ่ายร่วมหารือกัน” คือช่องว่างที่น่าสงสัย
สมาคมการค้าปุ๋ยฯ มีสมาชิกนับร้อยราย แต่โควตา 2 ล้านตันไม่ใช่จำนวนที่จะแบ่งเค้กกันได้ง่ายๆ ใครจะเป็น “ผู้โชคดี” ที่ได้รับสิทธิ์นำเข้าจากรัสเซียในนาม “ตัวแทนรัฐ” และหากโควตานี้ตกอยู่ในมือกลุ่มทุนใหม่ที่ใกล้ชิดขั้วอำนาจทางการเมืองมากกว่าขั้วการค้าเดิม นี่จะไม่ใช่การแก้ปัญหาปุ๋ยแพง แต่คือการ “เปลี่ยนมือผู้ผูกขาด” จากมาเฟียเดิมสู่มาเฟียใหม่ โดยใช้ภาษีประชาชนและอำนาจรัฐเป็นใบเบิกทาง
สมรภูมิพฤษภาคม ราคา ‘มิตรภาพ’ ถึงมือเกษตรกรจริงหรือ
รัฐมนตรีสุริยะ ประกาศเป้าหมายชัดเจน ต้องเห็นผลในเดือนพฤษภาคม 2569 แม้แม่ปุ๋ยจะถูกลงกระสอบละ 100-200 บาทจากรัสเซีย แต่ระบบการค้าปุ๋ยไทยซับซ้อนด้วย “ยี่ปั๊ว-ซาปั๊ว” ในชุมชนที่หากรัฐบาลไม่มีกลไกควบคุมราคาขายปลีกที่เข้มงวด ส่วนต่างราคาที่ประหยัดได้จากดีลรัสเซียอาจไม่ถึงมือเกษตรกร แต่จะไปตกอยู่ในกระเป๋าของ “ผู้รวบรวมสินค้า” ที่สวมรอยขายในราคาตลาดเดิม
ปฏิบัติการบุกมอสโก ครั้งนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของการเกษตร แต่มันคือการพิสูจน์ฝีมือของ War Room กระทรวงเกษตรฯ ว่าจะสามารถ “ทลายมาเฟียปุ๋ย” ได้จริง หรือจะเป็นเพียงแค่การทำดีลประดับบารมีทางการเมือง แต่ถ้าทำสำเร็จ… นี่คือผลงานโบว์แดงที่จะซื้อใจเกษตรกรได้ทั้งแผ่นดิน
BigKaset Center เจาะลึกตรงไปตรงมา เพื่อผลประโยชน์สูงสุดของเกษตรกรไทย
